İnsan: Kendi Filminin Kahramanı
Bugün herkesin elinde bir kamera var. Sosyal medyada, sokakta, evde… Her an kaydediliyor. Ama asıl kayıt, görünmeyen bir yerde tutuluyor: insanın içinde. Herkes aynı anda kendi filmini çekiyor; başrolünde kendisi var, hikâyeyi kendisi yazıyor, sahneleri kendisi dolduruyor.
(75:14) belil-insânu `alâ nefsihî baṣîra
“Doğrusu insan kendi nefsini görür”
Peki, o filmi izlemeye dayanabilecek miyiz?
İnsan çoğu zaman kendini anlatır, savunur, gerekçelendirir. Hatalarını yumuşatır, iyiliklerini büyütür. Ama bütün bu anlatının ötesinde, sessiz bir tanık vardır: insanın kendi vicdanı.
Ayetin söylediği şey tam da bu:
İnsan, kendisi hakkında “basîret sahibidir.” Yani en derininde, neyi neden yaptığını bilir. Dışarıya ne söylerse söylesin, içindeki kayıt cihazı gerçeği saklamaz.
Bu yüzden mesele sadece “ne yaptık?” değil,
“ne yaptığımızı gerçekten biliyor muyuz?” değil;
“bildiğimiz halde nasıl yaşadık?”
---
Filmin Galası
(99:6) yevmeiẕin yaṣdurun-nâsu eştâten liyurav a`mâlehum
“O gün insanlar, yaptıkları gösterilsin diye tek tek çıkarlar”
Bir gün gelecek, bu filmler sadece çekilmiş olmayacak — izlenecek.
Üstelik tek başımıza değil. Herkes kendi hikâyesiyle yüzleşecek. Kimse başkasının sahnesine bakamayacak; herkes kendi sahnesinde kalacak. O gün, kalabalıklar içinde bile insan en çok kendisiyle baş başa olacak.
Bugün gizli sandığımız pek çok şey, aslında sadece ertelenmiş bir gösterimdir.
Şu soruyu sormak gerekiyor:
Bugün gizlediğimiz bir sahneyi, yarın görmek ister miyiz?
---
Herkes Kendisi Aleyhine Tanık
velâ yus-elu `an ẕunûbihimul-mucrimûn
(28:78) “Suçlulara günahları sorulmaz”
Bu ayet ilk bakışta şaşırtıcıdır, bir hesap gününde soru sorulmasını beklersiniz. Ama burada farklı bir şey söyleniyor: Öyle bir açıklık olacak ki, soruya gerek kalmayacak. Çünkü film ortada.
Delil, savunma, tartışma yok. İnsan kendi hayatını, kesintisiz ve filtresiz bir şekilde görür. Ve o anda en ağır yük, başkasının yargısı değil, insanın kendi içindeki kesin bilgidir.
Hayat, bu açıdan bakınca, aslında ertelenmiş bir seyirdir. Bugün yaşıyoruz; yarın izliyoruz.
Mesele sadece “iyi görünmek” değil, izlenebilir bir hayat yaşamak.
Kendimize şu soruyu sormak belki de en dürüst başlangıç:
Eğer bugün yaptıklarım bir film olsa, baştan sona izlemek ister miyim?
Sevdiklerimin o filmi izlemesini ister miyim?
İnsan madem bu dünyaya geldi, hesap gününden kaçamaz.
Ne kalabalıklar, ne mazeretler, ne unutmalar…
Çünkü bu film, kendi nefsine karşı bir tanık olacak.
Ve film her an çekiliyor.
