KORUNMUŞ KİTAP

Kayda Düşenler

2006-12-31T12:42:00.000+02:00

(2006 yılında yayınlanmış konular, tarih sırası ile)

Cuma İncileri 2005

İndiriliş ve Yükseliş
Vahiy bir indiriliş sürecidir. Allah'ın kelimeleri önemli ve güçlü bir meleğe yüklenerek insana doğru, dünyaya ... Ağustos 2006

"Evvel sen de yücelerden uçardın
Şimdi enginlere indin mi, gönül
Derya, deniz, dağ, taş demez ..." Ağustos 2006

Toprağı nasıl görürüm?
O'nun ayetlerindendir
Sen toprağı boynu bükük görürsün ... Mayıs 2006

Ekinler ve ekinciler
Fetih suresinin son ayeti, o kadar yoğun anlamlar içeriyor ki, her cümlesi ayrı bir konu. Bu kez dikkatlerimize, o ... Nisan 2006

Susayan onu su zanneder!
Kitab'ımızdan öğreniyoruz ki, rûz-ı mahşer olup da, tüm insanlar hesaba çekildiğinde enteresan sahneler canlanacak. ... Nisan 2006

Karanlık ve Şimşekler
Bakara suresindeki misallerden biri, müminlere rastlayınca "Biz de iman ettik" deyip, onlardan ayrılınca, "Biz ille de o... Nisan 2006

Taşlar ve Kalpler
"Sonra, bunun ardından kalpleriniz yine katılaştı;
taş gibi, ... Nisan 2006

İpliğini Bozup Çözen
Nahl suresinde enteresan bir temsil geçer.
Benzeyen, gücü çoğaldığı için haksız yere ... Mart 2006

Rahman'ın kullarından olmak
Bugün sabah namazında Furkan Suresinin sonu okundu.
Ne kadar etkili ayetler, ne kadar düşündürücü ... Mart 2006

"Beni örtün, beni örtün!"
Müddessir ve Müzzemmil sureleri çok benzer iki hitapla başlıyor: "Ey örtüsüne bürünen!" ve "Ey örtünen!"... Şubat 2006

Nasıl hüküm veriyorsunuz?
Tefsirlerde nakledildiğine göre zengin, refah içinde yaşayan müşrikler, müminlere karşı şöyle bir akıl ... Ocak 2006

Nun, Kalem ve Satırlar
Kalem suresi ilk inen surelerden. Hatta bir rivayete göre 'Alâk suresinden sonra ikinci. Enteresan olan nokta ise, ilk suredeki "Oku" emrinin ardından bu surede dikkatimizin kaleme çekilmesi... Rabbimiz şöyle ... Ocak 2006

"Sizi cehenneme sokan nedir?"
Muddessir suresinin ikinci kısmı üç kasemle başlıyor. Dikkatimizi aya, geceye ve gündüze çeviriyor ve bizi bu üç ... Aralık 2005

Ey örtüsüne bürünen!
İlk inen ayetlerden sonra bir rivayete göre altı ay kadar vahiy kesiliyor. Bu dönem uzun ve üzücü geçiyor ... Aralık 2005

Yaratan Rabbinin adıyla oku
Hepimiz biliriz, ilk inen ayetler 'Alâk suresinin ilk beş ayeti, ve ilk emir de "iqra!", yani "oku!". Ama ondan önce ilk vahyin indirilişinin bir adım evveline gözümüzü çevirsek... Allah Rasulu'nün hayatında belli dönemler ... Kasım 2005

İndiriliş ve Yükseliş

2006-08-20T10:50:00.000+03:00

Vahiy bir indiriliş sürecidir. Allah'ın kelimeleri önemli ve güçlü bir meleğe yüklenerek insana doğru, dünyaya indirilmiş. Necm suresinin ilk 12 ayetinde vahiy süreci anlatılıyor.

1. ven-necmi izâ hevâ
Batan yıldıza and olsun ki,
2. mâ dalle sâhibukum vemâ gavâ
arkadaşınız sapmamış ve azmamıştır.
3. vemâ yentiqu 'anil-hevâ
O, keyfinden konuşmaz,
4. in huve illâ vahyun yûhâ
ancak indirilen bir vahiydir.

Bu surenin çarpıcı melodisi, ayetlerin sonundaki kısacık
kelimelerden kaynaklanıyor:
hevâ: (f) battı, kaydı, düştü
gavâ: azdı
hevâ: (i) istek (Hevâ Nedir?)
yûhâ: vahyedildi

5. 'allemehû şedîdul-quvâ
Ona, çetin kuvvetlere sahip olan öğretti,
6. zû mirretin festevâ
akıllı ve güçlüdür; birden doğruldu,
7. vehuve bil-ufuqil-a'lâ
en yüksek ufukta iken.

quvâ: kuvvetler
festevâ: doğruldu
a'lâ: en yüksek
Burada söz konusu olan güçlü öğretmen, elbette Cebrail.
Öğretilen ne? Elbette Kuran, vahiy yolu ile öğretildi.

8. summe denâ fetedellâ
Sonra yaklaştı ve sarktı,
9. fekâne qâbe qavseyni ev ednâ
iki yay aralığı kadar belki daha yakın oldu.
10. feevhâ ilâ 'abdihî mâ evhâ
(Allah) kuluna vahyedeceğini etti.

denâ: yaklaştı, alçaldı
tedellâ: sarktı
ednâ: daha yakın
evhâ: vahyetti
Muhteşem bir meleğin seçilmiş bir insana yaklaşması.
Cebrail hakiki suretinde göründüğü için, dehşet verici.
"Beni örtün, beni örtün!" dedirtiyor.

11. mâ kezebel-fuâdu mâ reâ
Gözün gördüğünü gönlü yalanlamadı.
12. efetumârûnehû 'alâ mâ yerâ
Gördüğü şey hakkında tartışır mısınız?

reâ: gördü
yerâ: görür

Surenin bundan sonraki 6 ayetinde de mi'râc anlatılıyor, ama anlamak ne mümkün, ancak hissedilir. Çünkü mi'râc, özel bir kulun Rabbine yükselişidir.

mi'râc: yükselecek yer, Allah'ın elçisinin muhteşem yükselişi
(zaman ve mekan olarak bu dünyanın dışında)

13. veleqad reâhu nezleten uhrâ
Onu (Cebrail'i) bir inişinde daha gördü.
14. 'inde sidretil-muntehâ
Sidretul-munteha'da
15. 'indehâ cennetul-me-vâ
Orada Meva cenneti var.

uhrâ: başka
sidretul-muntehâ: sınır ağacı
me-vâ: bahçenin özel ismi

16. iz yagşes-sidrete mâ yagşâ
Sidre'yi bürüyen bürüyordu.
17. mâ zâgal-basaru vemâ tagâ
Gözü ne oradan kaydı, ne de onu aştı.
18. leqad reâ min âyâti rabbihil-kubrâ
Rabbinin büyük ayetlerini kesinlikle gördü

yagşâ: bürüdü, sardı
tagâ: haddi aştı
kubrâ: büyük

Bu ayetler neydi? Bizim iman esasları olarak görmeden
inandığımız varlıklar: Melekler, Elçiler, Cennet, Cehennem...
Allah'ın elçisi (salat ve selam onun), Cebrail'i hakiki suretinde
iki kere görmüş: Biri ilk vahiy gelişinde, diğeri Mirac gecesinde.

mâ kelimesinin iki anlamı
Bu 18 ayet içinde, mâ kelimesi tam 10 defa kullanılmış, iki ayrı anlamı var. Birinci anlamı, fiili olumsuz yapmak:
mâ dalle: sapmadı
mâ gavâ: azmadı
mâ yentiqu: konuşmaz
mâ kezebe: yalanlamadı
mâ zâga: kaymadı
mâ tagâ: aşmadı

Diğer anlamı da, fiilden isim yapmak:
mâ evhâ: vahyettiği
mâ reâ: görmüş olduğu
mâ yerâ: görmekte olduğu
mâ yagşâ: bürüyen

isrâ: gece yolculuğu, hicretten kısa bir zaman önce, Allah'ın
elçisinin Mekke-Kudüs arasında birkaç saatlik yolculuğu
(zaman ve mekan olarak bu dünyada)

İsra suresinin ilk ayeti de bu mucizeyi anlatıyor:
17:1 subhânellezî esrâ bi'abdihî leylen
Kulunu bir gece ... götürenin şanı yücedir
...
linuriyehû min âyâtinâ
ona ayetlerimizi göstermek için

Götüren kim? Allah, çünkü tesbih sözü ancak O'na layık.
Giden kim? O'nun özel bir kulu. Kul olarak çağırılmış.
Neden? "Ayetlerimizi göstermek için"

Oradan getirdiği namaz hediyesi ile aynı yükseliş imkanını bizlere sunmuş, daha ne isteriz... En güzel yükselişler hepimizin olsun. Mirac gecemiz hakiki bir merdiven basamağı olsun.

"Evvel sen de yücelerden uçardın"

2006-08-07T08:05:00.000+03:00

Evvel sen de yücelerden uçardın
Şimdi enginlere indin mi, gönül
Derya, deniz, dağ, taş demez geçerdin
Karada menzilin aldın mı, gönül

Yaşamak umut etmekle birebir alâkalı bir şey. İçimize kodlanmış fıtrî bir bilgi gibi olmalı ki bu, bebek elleri sıkı sıkı kavrıyor oyuncakları, ya da ağzına götürüyor bulduğu tatlı tatsız ne varsa, herşeyi...

Çoğu kez her kavrayış, çabucak bir bırakışla son buluyor. Belki dikkatleri çekecek bambaşka bir şey buluyor, bırakıyor. Belki bir türlü erişemiyor, ulaşamıyor, kavuşamıyor, bırakıyor. Belki tüketiyor da bırakıyor. Çünkü,

innel-insâne huliqa helû'â
70:19 Şüphesiz insan, çok hırslı ve sabırsız yaratılmıştır
izâ messehuş-şerru cezû'â
70:20 ona şer dokunduğunda sızlanıcıdır
veizâ messehul-hayru menû'â
70:21 hayır dokunduğu zaman da cimridir

İşte ilk başlarda pek bir yücelerde geziniyor gönül. Amma ve lâkin imtihan dünyası burası... Ulaşamamak, ulaşmaktan daha olası... Erişememek, erişmekten daha terbiye edici...

Yiğitliğin elden gitti yel gibi
Damağımda tadı kaldı bal gibi
Hoyrat eli değmiş goncagül gibi
Bozulmuş bağlara döndün mü, gönül

Sanmamalı ki, "yiğitliğin gidişi" bir tek yaşlılık ile... Nerde... Evet, yaşlılık da yiğitliğin bir çeşit gidişi ama bu öyle birşey ki, ondan evvel de defalarca gidiyor. Gönül yücelerden uçtukça, gitmeye de mahkum. Çünkü dünyada yıkılmayacak tek yer dümdüz olmuş virâneler. Niye yıkılıyor herşey, neler oluyor, dersek... Herbirinin görünen sebebi o nâzenin goncagüllerin yapraklarını dağıtan hoyrat eller. Ama herbirinin ardından yine biliyoruz ki, "cümle işler Hâlik'indir, kul eliyle işlenir". Hoyrat eller kendi imtihan sonuçlarına yansınlar, bu onlara yeter:

yevme lâ yugnî mevlen 'an mevlen şey-en
44:41 o gün bir dostun bir dosta hiç faydası olmaz
velâ hum yunsarûn
ve onlar yardım olunmazlar

Şu denî dünyada gönül yeterince şanslıysa, menzilini o yana döndürüyor. Bilmediği cenneti istiyor. Hayal bile edemiyor ama olsun. Seziyor.

Hasta oldun yatağını istersin
Kadir Mevlâm sağlığını göstersin
Cennet-i âlâdan bir köşk dilersin
Boynunun farzını kıldın mı, gönül

Dünya nasıl?

leqad halaqnel-insâne fî kebed
90:4 İnsanı gerçekten bir meşakkat içinde yarattık.

Ve dahi gönle ne sürûr veriyor?

feveqâhumullâhu şerra zâlikel-yevmi
76:11 Allah da, o günün şerrinden onları korur
veleqqâhum nadraten vesurûrâ
ve bir parlaklık ve sevince kavuşturur.

Karacaoğlan der ki, söyle sözünü
Hakka teslim eyle kendi özünü
El içinde karalama yüzünü
Yolun doğrusunu buldun mu, gönül

Daha söylenecek söz kalmıyor:

fesebbih bihamdi rabbike vestagfirhu
110:3 Artık Rabbine hamd ile tesbih et ve O'ndan mağfiret dile!

Vesselam.

Toprağı nasıl görürüm?

2006-05-03T04:43:00.000+03:00

41:39 vemin âyâtihî
O'nun ayetlerindendir
enneke terel-arda hâşi'aten
Sen toprağı boynu bükük görürsün
feizâ enzelnâ 'aleyhel-mâe
onun üzerine su indirdiğimiz zaman
(i)htezzet verebet
titrer ve büyür.
Şüphesiz ona can veren, elbette ölülere de hayat verir.
Gerçekten O, her şeye kadirdir.

Birkaç yönlü anlamlar sezinliyor insan, bu kerîm âyetten... Öncelikle Cenab-ı Hak'kın ölüleri nasıl dirilteceği insanın aklına yakınlaşsın diye, "kupkuru topraktan su ile yeşeren hayat" misâli veriliyor. Görebilen gözlere nice ibret taşıyor, bu teşbih.

İkincisi, toprak için kullanılan "boynu bükük" sıfatı enteresan. Demek, boynu bükülen sadece insanoğlu değilmiş. Toprağın boynunun bükülmesi neden peki? Susuzluktan. Su inmezse üstüne, elinden ne gelsin? Bir başına ne yapsın? Su inecek ki, ondan elvan elvan çiçekler yetişsin, taptaze sürgünler uzansın, bereketli ekinler yeşersin. Su inecek ki, yeryüzü coşsun. Herşey O'nun takdirinde. Buradan alacağımız bir ders de belki şu: Hiçbir şey olamıyorsak, bari toprak gibi olalım da, O'nun rahmetini tevazu ile, umut ile her daim bekleyelim.

Ayrıca, sadece "boynu bükük" sıfatı değil, "titreyip büyümek" fiili ile de toprağın insana benzetildiğine dikkat edelim.

"Toprak" denyince Aşık Veysel'i unutmadan geçmemeli:

Dost dost diye nicesine sarıldım
Benim sadık yârim kara topraktır.
Beyhude dolandım boşa yoruldum
Benim sadık yârim kara topraktır.

Ekinler ve ekinciler

2006-04-27T04:21:00.000+03:00

Fetih suresinin son ayeti, o kadar yoğun anlamlar içeriyor ki, her cümlesi ayrı bir konu. Bu kez dikkatlerimize, o ayetin bir parçası olan bir benzetmeyi getirmek istiyorum. Müminlerin İncil'de geçen tasvirleri:

48:29 kezer'in
ekine benzer
ahrace şat-ehû
filizlerini çıkarmış
feâzerahû
sonra kuvvetlendirmiştir
festaglezâ
sonra kalınlaşmış
festevâ âlâ sûqihî
sonra gövdesi üzerine dikilmiş
yu'cibuz-zurrâ'a
ekincilerin hoşuna gider
liyegîza bihimul-kuffâr
kâfirleri öfkelendirir

Biz şehir çocukları ekinleri herhalde en çok güneşli güzel günlerde görmüşüzdür. Altın sarısı başaklar sıcacık selam verirler fotoğraf karelerinden ya da otobüs pencerelerinden, hatta yeterince şanslıysak tarlalardan. Dolu dolu, bereketli tarlalar yüzümüze gülümser. Hem kültürümüz ekinden epey şey öğretir bize, değil mi ki, "Boş başak dik durur".

Elbette, hayat o ekinler için hep bu kadar parlak değildir. Hikâyeleri toprağa düşmekle başlar. Üstlerinden yağmurlar geçer, karlar kalkar. Rüzgâr her zaman öyle usulca esmez. Ama bunlar hep ekinleri güçlendiren, olduran şeylerdir. Gereklidirler. İçi en son tanelerle dolunca da, artık ekincisini hayretli sevinçlere sevkeder.

Pirimiz Yunus bir başka yönünü demiş, ne güzel söylemiş:
Miskin âdem oğlanını benzetmişler ekinciye
Kimi biter kimi yiter yere tohum saçmış gibi

Ekinci bin tohum atsa, bunların sadece on tanesi başak verse zarar mı? Herbiri yedi yüz tane verse, yedi kat kâr etmiş olur.
Çürüyen, gelişmeyen dokuz yüz doksana acıyalım mı?
Dünyanın kuralı böyle işte, azı biter, çoğu yiter.

Biz başak verme gayretinde olmalıyız.

Susayan onu su zanneder!

2006-04-19T01:04:00.001+03:00

Kitab'ımızdan öğreniyoruz ki, rûz-ı mahşer olup da, tüm insanlar hesaba çekildiğinde enteresan sahneler canlanacak. Orada artık dünya sahnesinin aktörleri değiliz. O gün hesap zamanı. Ameller o günde getirilip karşımıza çıkarılacak; biz istesek de, istemesek de. İman olmadan işlenen ameller serap gibi olacak. O seraplar ki, "susayan onu su zanneder" ama beyhûde:

vellezîne keferû a'mâluhum keserâbin biqî'atin
24:39. İnkâr edenlerin ameli çöldeki serap gibidir

yahsebuhuz-zam-ânu mâen
susayan onu su zanneder

hattâ izâ câehû
nihayet onun yanına vardığı zaman

lem yecidhu şey-en
hiçbir şey bulamaz

vevecedallâhe 'indehû feveffâhu hisâbehû
ve yanında Allah'ı bulur, O da hesabını görüverir

vallâhu serî'ul-hisâb
Allah çok çabuk hesap görendir

Karanlık ve Şimşekler

2006-04-12T23:25:00.000+03:00

Bakara suresindeki misallerden biri, müminlere rastlayınca "Biz de iman ettik" deyip, onlardan ayrılınca, "Biz ille de o sefîh kimselerin inandığı gibi mi iman edelim?" deyip, alay eden kimselere dair. Bu kimseler içiyle dışı farklı olan, sözünde samimi olmayan, hidayete karşılık dalaleti tercih etmiş kimseler.

Onlara dair ilk benzetme şöyle:

2:17-18. Onların durumu,
bir ateş tutuşturmak isteyen kimse gibidir ki,
o çevresindekileri aydınlatınca (faydalanmadılar),
Allah da onların ışığını giderip, kendilerini karanlıklar içinde,
görmez olarak bıraktı.

2:18. (Onlar) sağır, dilsiz ve kördürler.
Artık onlar dönemezler.

Karanlıklar içinde başını uzatacak gibi olan ama gücü olmayıp, sönüveren cılız bir ateş yakmaya çalışanın hâli gibi. Bir ışık var, çünkü söylemlerinde bazen doğrudan yana gibi duruyorlar. Ama hâlleri hemen karanlığa çevriliveriyor, çünkü kalpleri iman ışığıyla aydınlanmış değil.

Hemen peşinden ikinci temsil geliyor. Etkili ve ürkütücü bir dış tasvirle başlayıp, çarpıcı bir benzetmeyle son bulan iki ayet:

19-20. Yahut, yoğun karanlıklar, gök gürlemesi ve şimşek(ler) içinde
gökten boşalan şiddetli bir yağmur(a tutulmuş kimsenin hali) gibidir.
Onlar, yıldırımlardan ölmek korkusuyla
parmaklarını kulaklarına tıkarlar.
Oysa Allah, kafirleri çepeçevre kuşatmıştır.

O şimşek, neredeyse gözlerini kapıp alıverecek.
Onlara aydınlık verince ışığında yürürler,
karanlık tekrar basınca da dikilip kalırlar.
Allah dileseydi elbette onların işitmelerini ve görmelerini de giderirdi.
Şüphesiz Allah, her şeye gücü yetendir.

Bu kez ateş yakmaya çalışan bir insan yok. Gecenin zifiri karanlığında şimşeğin ışığında yolunu arayan bir insan var. Bir yandan yıldırımdan alabildiğine korkuyor. Şaşkın ve âciz. İşin ilginci ara ara o ışığı görebiliyor. Elbette, Allah dileseydi, onu da göremezdi. Ama o görmesinin yolunu bulmasına hiç faydası yok. Şimşek geçtiği anda her yer karanlık.

Allah ışığımızı daim kılsın.

Taşlar ve Kalpler

2006-04-05T21:30:00.000+03:00

"Sonra, bunun ardından kalpleriniz yine katılaştı;
taş gibi,
belki de ondan daha katı.

Çünkü taşlardan öylesi var ki,
içinden nehirler fışkırır;
öylesi de vardır ki,
çatlar da ondan su çıkar;
yine öylesi vardır ki,
Allah korkusundan yuvarlanırlar.

Allah yaptıklarınızdan habersiz değildir."
(2:74)

Kalp ne ilginç bir şey. O iyi oldu mu, bütün ameller, hâller, varışlar iyi, o kötü oldu mu da, herşey kötü... Kalpler kötüleştikçe taşlaşıyor. Duyarsızlaşıyor. Hatta taştan daha katı oluyor. Hiç değilse, öyle taşlar vardır ki, içlerinden nehirler çıkar.

İnsanın kalbinin safiyetini korumaya sürekli özen göstermesi önemli bir şey. Çünkü bu safiyeti koruyamazsa, bugünün güvenen, temiz kalpli insanı, yarının şüpheci ve hesapçı insanına dönüşebilir. Bugünün mazlumu, yarının zâlimi olabilir. Neden olmasın? Mümin akıllılığını, ferasetini bu noktada ele almalı sanırım. İyi niyetlerinin tüketilmesine müsaade etmemeli. En önce kalbini korumalı.

Rabbim kalblerimizi katılaşmaktan korusun, rikkat versin.

İpliğini Bozup Çözen

2006-03-29T23:15:00.000+03:00

Nahl suresinde enteresan bir temsil geçer. Benzeyen, gücü çoğaldığı için haksız yere sözünden dönen insanlardır. Benzetilense ipliğini sağlamca eğirip büktükten sonra, bozup çözen kadın...

"Siz onlar gibi olmayın", buyrulur:

16:92. Siz bir topluluğun, diğer bir topluluktan (sayı ve malca) daha çok olmasından dolayı (haksızlık yapmak için) yeminlerinizi, aranızda bir hile vasıtası edinerek, ipliğini sağlamca eğirip büktükten sonra, bozup çözen (ahmak kadın) gibi olmayın.

Söz bizim yolumuzda çok mühim bir araç. Söz vermek oyuncak edilecek bir iş değil. Güven duygusu her yerde ve her zaman esas. Ancak bugün olduğu gibi, o günde de güç kazandıkları zaman sözlerinin ardında durmaktan vazgeçenler, sözü gücün emrine verip, menfaatlerin peşinde koşanlar olmuş ve olacak.

İşte o kimselerin hâli her yönden enteresan birine benzetiliyor: İpliğini iyice eğirip katladıktan sonra geri çözen kadına. Burada birkaç yönlü bir teşbih var. Bir yanda istikametsizlik ve hamakat, öte yanda güçlü olanın hileye tenezzül etmesinden kaynaklanan acziyet.

Halbuki;

16:92. (...) Allah, bununla sizi imtihan etmektedir.
Hakkında ayrılığa düştüğünüz şeyleri (Allah) kıyamet gününde elbette size açıklayacaktır.

Kıyamet günü gerçekten çok ilginç bir gün olacak. Herşey açığa çıkacak.

Rahman'ın kullarından olmak

2006-03-02T11:59:00.000+02:00

Bugün sabah namazında Furkan Suresinin sonu okundu.
Ne kadar etkili ayetler, ne kadar düşündürücü cümleler.

"Rahman'a secde edin" dendiğinde "Rahman da ne" demişler.
"Senin emrettiğine mi secde edeceğiz?"
Kibire ve nefrete bakın, "kim" bile demiyor, "Rahman ne" diyor.
İnananlar ise bunu duyunca hemen secdeye kapanıyor.

Sonra Rahman'ın yaratma özelliği anlatılıyor:
tebârekellezî ca'ale fis-semâi burûcen
25:61 ne yücedir O, gökte burçlar yapmış,
veca'ale fîhâ sirâcen veqameren munîrâ
bir lamba (güneş) ile nur saçan ay yapmış

vehuvellezî ca'alel-leyle ven-nehâre hilfeten
62. gece ile gündüzü birbiri ardınca getirmiş,
limen erâde ey-yezzekere ev erâde şukûrâ
öğüt almak veya şükretmek dileyenler için

Rahman'ın kullarına sıra geliyor, onların özellikleri sıralanıyor.
Önce terhib kısmı var, Cehennem ile korkutup Rahman'a hoş
gelmeyen ameller sayılıyor. Kat kat azaptan bahsediliyor.

Ancak tevbe kapısı hep açık:
illâ men tâbe veâmene ve'amile 'amelen sâlihan
70. tevbe eden, inanıp yararlı iş işleyenler hariç
feulâike yubeddilullâhu seyyiâtihim hasenât
Allah onların kötülüklerini iyiliklere çevirir.
Sadece affedip silmekle kalmıyor, bir de kötülükleri iyiliğe çeviriyor.

Sonra da tergib, Cennet ile müjdeleme.
76. Orada temellidirler. Orası ne güzel bir yer ve ne güzel durak

Nihayet surenin son ayeti: "Duanız olmasa Rabbim sizi ne yapsın." Bu da imtihan sırrı olmalı, kul darda kalacak ki halis dua edebilsin.

"Beni örtün, beni örtün!"

2006-02-12T05:10:00.000+02:00

Muzzemmil ve Muddessir sureleri çok benzer iki hitapla başlıyor: "Ey örtünen!" ve "Ey örtüsüne bürünen!". Müfessirler bu türlü hitabların Araplar indinde âdet ve lâtife kabilinden olduğuna, Rasûlullah (salât ve selam ona) henüz vahiy ve risaletle ünsiyet etmediğinden, vahye alışmasına vesile olduğuna işaret ediyorlar.

Rasûlullah vahiy meleğini görmenin şiddetinden eve geliyor ve "Beni örtün, beni örtün!", diyordu. Orada hissettiği duygular bir insan olarak yaşadığı ilk vahiy tecrübesinin dehşetinden kaynaklanıyordu muhtemelen. Korkusu insanlığının kemâline bir hâlel getirmiyordu ama elbette o bir insandı.

Daha önce Muzzemmil suresinin gece namazına işaret eden ilk ayetlerini uzun uzun çalışmıştık. Gece namazı önemliydi, öğrenmiştik:

inne nâşietel-leyli hiye eşeddu vat-en veaqvemu qîlâ
73:6 gece kalkışı daha tesirli ve okuması daha elverişlidir

Burada kullanılan "nâşie" kelimesi gençlik, tazelik anlamına geliyor. İnsan biraz uyuyup dinlendikten sonra tazelenmiş olarak kalkıyor ve Rabbine dinç ve genç bir yönelişle yöneliyor. Gündüze ait uzun meşguliyetlerden sıyrılmış oluyor.

İşte daha bu surenin ilk ayetleriyle, gece namazı risaletin ilk haftalarında farz olmuştu. Namazın beş vakte yayılması ile gece namazı Rasûlullah (salât ve selam ona) için farz olmaya devam ederken, bizler için arada bir de olsa, çok tavsiye edilen bir fırsat olarak kalıyor.

Surenin ilk kısmında vurgulanan önemli diğer noktalar ise, gece namazında Kur'an'ın tane tane okunması ve Rabbimizin isminin zikredilmesi tavsiyeleridir. Kur'an'ı hızlı okuma dikkati lafza toplar, tane tane okumada ise mânâ öne çıkar. Rabbimizin isminin zikredilmesi ise, belki bilinçten çok bilinçaltının eğitimidir.

Ayetler devam eder: Allah doğunun da batının da Rabbidir; tanrı ancak O'dur; ancak O'na dayanılır, tevekkül edilir.

Şu dünya içinde zevk ve nimet sahibi olup da O'nun sözünü yalanlayanların akıbetleri ise pek acıdır. Müzzemmil suresinde derece derece onları yakalayacak azaptan söz edilir. Tıpkı, peygamberine isyan eden Firavun'un sonu gibi. Firavun ve ona tabi olanların bu dünyada yakalandıkları büyük azap nedir? Toptan ölmüş olmaları mı, yoksa tevbe edemeden bu imtihan dünyasından ayrılmış olmaları mı? Sonuçta, ölümse, herkes ölecek. Elbette, esas hüsran zalim olarak ölmekte...

Kıyamet günü hatırlatmasıyla surenin ilk bölümü biter. O öyle bir gündür ki, şiddetinden çocukları ihtiyarlatır. Allah'ın vaadi yerine gelir.

inne hâzihî tezkira
73:19 İşte bu bir hatırlatmadır
femen şâe-ttehaze ilâ rabbihî sebîlâ
Dileyen Rabbine giden bir yol tutar

Nasıl hüküm veriyorsunuz?

2006-01-29T18:44:00.000+02:00

Kalem suresinin ikinci bölümü sorularla başlıyor.

Tefsirlerde nakledildiğine göre zenginlik ve refah içinde yaşayan müşrikler, müminlere karşı şöyle akıl yürütüyorlar: "Madem biz bu dünyada sizden daha iyi durumdayız, demek -varsa bir öteki dünya- orda da öyle olacağız(!)"

Allah Teâlâ ise onlara soruyor:

68:36 Size ne oluyor? (Bilginiz olmayan ahiret hakkında) nasıl hüküm ver(ebil)iyorsunuz?
37-38. Yoksa içinde, beğendiğiniz şeyler sizindir (diye yazan), size mahsûs bir kitap var da ondan mı okuyorsunuz?
39. Yahut hükmettiğiniz şeyler sizindir diye üzerimizde sizin lehinize (verilmiş) kıyamete kadar sürecek yeminler mi var?

Yerinde ve doğru sorular sormak önemli bir şey. Hatta belki cevaplardan evvel soru sahibi olmalı insan. Sorular zihni harekete geçiriyor. Sorular insanı uyandırıyor. Sorular arayışı başlatıyor.

O soruların muhatabı inkarcılar bu dünyada sağ-salim iken bir türlü secde etmeye yanaşmıyorlar. Hakikat perdesinin açıldığı o günde de zelîl ve etekleri tutuşmuş bir halde olacaklar da, artık orada güçleri secde etmeye hiç yetmeyecek.

Ardından o inkârcılara karşı Rasulullah'a (salât ve selam ona) tavsiye geliyor: Sabır. Çünkü o "balık sahibi" gibi hiçbir zaman ümitsizliğe düşmeden vazifesini yapmalı ve yaptı da. Gerçi o salih peygamber Yunus'a (selam ona) da Rabbimizin nimetleri yetişiyor, önce tevbe ediyor, sonra tevbesi kabul ediliyor.

Rasulullah'ın sabredeceği kişiler ise Kur'an'ı işittikleri vakit nerdeyse gözleriyle onu yere yıkacak kadar kötü gözlerle bakıyorlar. Halbuki, Kur'an,

68:52 vemâ huve illâ zikrun lil-'âlemîn
o âlemler için ancak bir öğüt ve hatırlatmadır, başkası değil

İlk nâzil olan surelerde hep inkârcıların kibir özelliği vurgulandı. İnsanların öğüt almasını önleyen en önemli etken kalplerindeki kibir duygusu olmalı. O öyle bir duygu ki, kişiye kendi benliğinin sözünden başkasını dinletmiyor.

Allah bize doğruyu yanlıştan ayırdetme yeteneği versin, anlayışımızı artırsın, bizi sevdiği, razı olduğu kullar arasına dahil eylesin.

Nun, Kalem ve Satırlar

2006-01-01T10:33:00.001+02:00

Kalem suresi ilk inen surelerden. Hatta bir rivayete göre 'Alâk suresinden sonra ikinci. Enteresan olan nokta ise, ilk suredeki "Oku" emrinin ardından bu surede dikkatimizin kaleme çekilmesi... Rabbimiz şöyle buyuruyor:

68:1 nûn, vel-qalemi vemâ yesturûn
nûn, kaleme ve satırlarına (yazdıklarına)

Kalem nedir? Yazmak nedir?

İlim yazıyla zaptolunur. Söz uçar, yazı kalır. Medeniyetler kalemle kurulur. Tecrübeler, yaşananlar, birikimler gelecek nesillere kalemle aktarılır. Kalemin mâcerası, satırların üzerinde akarken bitmez. O anda daha yeni başlamıştır. Evvelâ yazı, yazanı olgunlaştırır. Söylediği sözün yükünü sırtında hissettirir. Yazmayan, çok konuşur. Yazan az. Derken o yazı gider, okuyanı olgunlaştırır. Ona değen gözlere kıymet verir. Nihayet okuyucu da döner, yazının değerini takdir eder. Üstünden geçen her bir okur kalemi, artık yazıyı olgunlaştırıyordur.

Kalem suresinde benim için ikinci dikkate şayan nokta, Allah Rasûlu'ne (salât ve selam ona) hitâben söylenen şu cümlededir:
68:4 veinneke le'alâ huluqin 'azîm
Gerçekten sen büyük bir ahlâk üzeresin

"Ahlâk" yani huyların bütünü... Beşeri, insan yapan, onu aşağıların en aşağısından, yukarıların en yukarısına çıkarabilen yönü. Evet, illâ ki, insanların madenleri oluyor. Ama bir de onlar üstüne geliştirebilecekleri yetenekleri var. Azimle ve kararlılıkla üstlerine gittikçe parlayan, şeytana ve nefse tabi oldukça paslanan, çözülen nitelikler bunlar... O gül Rasûlun ümmeti olma niyetindeysek, işe önce ahlâkımızı düzelterek başlamamız gerektiği ne kadar açık. Kalpten kibir, hırs, haset, kabalık, bencillik, kırıcılık, bozgunculuk atılmadan insanlık nasıl gelsin de bizi bulsun?

Derken, hakikat üzere hiç olmayacak bir hesapçılığın açığa vuruluşu karşımıza çıkar. O gün de, bugün de hiç terkedilmeyen tipik bir söylem. Hakikate karşı hileli bir baskı uygulama, ezme tekniği: "Sen de biraz fikirlerini yumuşat, biz de yumuşatalım, düşüncemizde bir orta yol bulalım" iddiası! Düşüncelerde "orta yol" öyle her zaman bulunmaz. Hele tevhidin karşısına şirk getirilip konuyorsa... Bala karıştırılan bir damla zehir gibi. Yanlışta duran için, başka bir yanlışa doğru yol almak o kadar ciddi bir sorun değildir. Hem iddialarında samimi olmadıklarının da göstergesi olur bu. Demek uygun pazarlıklar karşısında değerlerinden vazgeçebilirler. Ama hakikatten yanlışa çağırmak olacak iş mi? Hem ortada öyle bir hakikat var ki, balçıkla sıvanacak gibi değil. Ve o hakikatin öyle bir tebliğcisi var ki, onun bir eline ayı, diğerine güneşi verseler yolundan dönmeyecek.

Ve inkârcının dilinden düşmeyen iddia.
Ona ayetler okunduğu zaman:
68:15 ... qâle esâtîrul-evvelîn
... "evvelkilerin masallarıdır" dedi

Kalem suresinin ilk bölümü etkili bir temsille son bulur. Bu bir bahçe sahiplerinin hikâyesidir. Hani onlar nimeti Allah'tan bilmemişlerdir. Ekinleri, erkenden, daha hiçbir yoksul o bahçeye varmadan toplayıp, gidelim derler. Ama onlar daha ulaşmadan, bahçede bir dolaşan dolaşır. Öyle ki, bahçe mahvolmuştur. Hiçbir şey kalmamıştır. Hatta bir an için yollarını şaşırdıklarını zannederler ama içlerinden en insaflı olan kardeş uyanır:
"Keşke tesbih edenlerden olsaydık".

"Tesbih etmek" de dile kolay... Türkçe'ye kelimesi kelimesine çevrilebilecek bir şey de değil. Belki en yakın anlamıyla "Allah'ı çok seviyoruz" diye hissedebilmek...

Cuma İncileri 2005

2005-12-31T23:32:00.000+02:00

(2005 yılında yayınlanmış konular, alfabetik sıra ile)

Açılıştaki Temeller
Âlem-i Kevn-u Fesad
Âlemlere Rahmet
Allah'ın günlerini ummayanlar
Aynı Hizada Durabilmek
Baharın ilk günü
Bayram ederler yâr ile şimdi
Ben batanları sevmem!
Beytullah'ı Ziyaret
Bir beyaz lerze, bir dumanlı uçuş
Bismillah
"Buna güneş değmemiş"
Çifte Standartçıların Vay Hâline!
Çok Özlemiştik Seni, Ey Ramazan!
Doğru Söz
Dua edin ki...
Ekmek ve can
En Güzel Örnek
Enbiyanın Duası
Enbiyanın Feryadı
Esmanın Tecellisi
Ey İnsanlar!
Ey örtüsüne bürünen!
Felâh: Gerçek Başarı
Fırsatı Kaçırmayalım
Gecenin Tazeliği
Gerçek Fail yalnız O
Gerektiği Gibi Sakının
Gönülden Bağlılıkla
Görülen ve Ardındaki
Hac Arafat'ta Başlar
Hac Ayı ve On Gecesi
Haccın Gerekleri
Hadislerde Fatiha
Haftanın En Önemli İşi
Haydi, bir benzerini yapın
Hep Muhtacız
İçler Dış Olsa
Hüda ve Huda
İki Doğu Kadar Uzak Olsaydı!
İmtihan
İnsan Olmak
Karneler Sınavdan Sonra
Kelebeğin Kanatlarında
Kış günleri başladı
Kur'an ve Anlayış
Muhammed, Salat ve Selam Ona
Muzdelife, Mina, Kâbe
Müjdeler Olsun Müminlere
Namaz Vakitlerini Nasıl Bilirsiniz?
Nasıl Vermeli?
Nebiler ve Dersler
Neden Gökkuşağı?
Nefsim, Nefsim
Nimet ve Şükür
Nun, Kalem ve Satırlar
O Allah... ki tanrı ancak O
O Gün Ne Göreceğiz?
O'na Yönelip O'ndan İstemek
O'ndan kuluna, kulundan O'na
Onlar
Rahman'a Yaklaştırılanlar
Rüzgarın Savurduğu
Sabırdan Şükre
Salât: Eşsiz Yöneliş
"Sizi cehenneme sokan nedir?"
Söz var, gözler ağlatır
Süleymaniye'de Bayram Sabahı
Şeksiz Şüphesiz
Şeytanın var olmayan gücü
Takva Mescidi
Tamah Ama Nasıl?
Temizlenmek
Tertemiz Gitmek Varken..
Tombul Kuşlar ve Mimoza
Umutsuzluğa Yer Yok
Vesvesenin İlacı
Ya Râb, Korktuğumuza Uğratma!
Yalancının Söylediği Doğru Söz
Yaratan Rabbinin adıyla oku
Yâsîn'de "mubîn"
Yetmez miydin, Sen Ey Ölüm!
Yolcunun Duası
Yumuşak Söz

"Buna güneş değmemiş"

2005-12-30T11:42:00.000+02:00

Bazan bir ağacın aynı dalında yan yana iki meyve olur.
Biri kızarmış, tatlanmış, olmuş; diğeri yeşil, ekşi, ham.
Aynı tohumdan, aynı daldan olduğuna inanamazsınız.
Açıklaması da çok kolaydır: "Buna güneş değmemiş"
denir. Çünkü meyveyi olgunlaştıran güneştir.

İnsanları olgunlaştıran da vahiy güneşidir, şüphesiz.
O güneşten çok uzak olsak da, ondan bize pırıltılar
aksettiren aynalar var. En başta Rasûlullah SAV,
karanlık gecenin parlak mehtabı gibi nur saçıyor.
Arada başka parlak aynalar var, hepsi de aynı
güneşten aldığı hikmeti bize öğretiyor, anlatıyor.
Hikmetin içimize işlediği nisbette olgunlaşıyoruz.

2:269 yu-til-hikmete men yeşâ
(Allah) Hikmeti dilediğine verir.
vemen yu-tel-hikmete feqad ûtiye hayren kesîrâ
Kime hikmet verilmişse şüphesiz ona çokça hayır verilmiştir.
vemâ yezzekkeru illâ ulul-elbâb
Bundan ancak ulul-elbâb öğüt alır.

Metaforlar, benzetmeler bir yere kadar doğrudur.
Her iki metaforu da kendimize uygulayabiliriz.
Bir yandan kendimizi dalında olgunlaşan meyve
olarak görelim, hikmetlere gönlümüzü açalım.
Diğer taraftan da ayna olalım, başka meyveler
bizden akseden ışıkla olgunlaşsın.

Hikmet ışığından, vahiy güneşinden yararlanırken,
etrafımıza ışık vermeye, yansıtmaya çalışalım.

"Sizi cehenneme sokan nedir?"

2005-12-18T06:02:00.000+02:00

-Muddessir suresi devam ediyor-

Muddessir suresinin ikinci kısmı üç kasemle başlıyor. Dikkatimizi aya, geceye ve gündüze çeviriyor ve bizi bu üç mucize üzerine tefekkür etmeye çağırıyor:

kellâ vel-qamer
74:32 Hayır! And olsun aya!
vel-leyli iz edber
33. Dönüp gittiğinde geceye!
ves-subhi izâ esfer
34. Ve ağardığında sabaha!

Gün geceye dönüp gittiğinde, tekrar ağarmasa hâlimiz nice olurdu? Ya, her sabah ve akşam rengârenk tonlarla boyanan semâya ne demeli? Ya da gecenin karanlığında ortalığı aydınlatıveren mehtâb az mı güzel? Veyahut gecenin üstümüzü simsiyah örtmesi kimbilir bize neyi söyler? En uzun gecelere vardığımız şu günlerde, dalıp gidiyor insan ister istemez: Şeb-i yeldâ'yı kim bilir? Şeb-i arûz nedir?

Rabbimiz, Muddessir suresinin birinci bölümünün sonunda "saqar" ismi verilen cehennemden haber vermişti. Bu bölümde onunla devam ediliyor. Bu cehennem büyük bir şey, açık bir uyarı. Peki kimlere?

innehâ leihdel-kuber
35. Bu en büyük şeylerden biridir
nezîren lil-beşer
36. uyarıdır insanlara
limen şâe minkum en yeteqaddeme ev yeteahhar
37. içinizden öne geçmek veya geriye kalmak isteyen herkese

Cehennem insanlardan ileri geçmek ya da geri kalmak isteyenleri korkutmak için bir uyarıdır. Bu cevap iki türlü anlamaya da açık. Bir anlayışla cehennem, ibadetlerde ileri geçip, mâsiyetlerden geri durmak isteyen insanlara bir uyarıdır. Ya da diğer bir anlayışla, cehennem o kimseyi korkutur ki, o kişi günah işlemek sebebiyle ibadetten geri kalır. Ayrıca "dilemek" sıfatı kul için kullanıldığı için, açıkça insanın cüz-i iradesinin varlığına da işaret görüyoruz.

kullu nefsim-bimâ kesebet rehîne
38. Herkes kazandığına karşılık bir rehindir,
illâ ashâbel-yemîn
39. ashab-ı yemîn hariç

Ashab-ı yemîn, yani karnelerin dağıtıldığı o günde defterlerini sağ taraflarından alacak olan mutlu kullar hariç, herkes kazandığı günahlar nisbetince mahbus durumda. Borcuna bağlı rehin gibi, günahkâr da günahına bağlı kalıyor.

O mutlu kullar cennette ne yapıyorlar:
fî cennâtin yetesâelûn
40. onlar cennette birbirlerine sorarlar
'anil-mucrimîn
41. mücrimlerin durumundan
mâ selekekum fî saqar
42. "Sizi cehenneme sokan nedir?"

Kerim Kitab'ımızda sıkça karşılaştığımız bir üslup bu. Bilgiler karşılıklı konuşmalar sonucu aktarılıyor. Empati yeteneğini geliştiren, çok enteresan, aynı zamanda güçlü ve etkili bir eğitim metodu. Dikkatimiz yükseliyor. Hep beraber soruyoruz: Cehennemlikleri cehenneme sokan nedir?
qâlû lem neku minel-musallîn
43. Derler: "Biz namaz kılanlardan değildik,
velem neku nut'imul-miskîn
44. miskinleri doyuranlardan değildik,
vekunnâ nehûdu me'al-hâidîn
45. ve dalanlarla beraber dalanlardandık,
vekunnâ nukezzibu biyevmid-dîn
46. hesap gününü de yalan sayardık.
hattâ etânel-yakîn
47. Nihayet bize ölüm geldi"

Ayette geçen dalmak kelimesi, "batıla dalmak" şeklinde tefsir edilmiş, "yakîn" ise "ölüm". "Yakîn" kelimesi şeksiz şüphesiz iman anlamına geliyordu. Burada ise ölüm yerine geçmiş. Belki de hayattaki en kesin gerçek olması hasebiyledir.

48-51. Onlara şefaatçilerin şefaati fayda vermedi. Şimdi onlara ne oluyor ki, aslandan kaçan ürkmüş yaban eşekleri gibi, zikirden yüz çeviriyorlar?

Ürkmüş bir merkebin aslandan kaçması doğaldır. Kaçmazsa mahvolacak. Kitap'dan böyle kaçanlara ne demeli? Onlar ne hâle düşüyorlar? Ne istiyorlar? Neden kaçıyorlar?

52. Hayır! Onların herbiri kendilerine açılmış sayfaların gelmesini istiyor

Râzî'nin tefsirinde, Mekkelilerden gelen bu talepten bahsediliyor: "Bize semadan açılmış sahifeler gelsin ki, inanalım." Allah Teâlâ, onların bu isteklerinin doğru olmadığını, bunun sadece inatlarından kaynaklandığını beyan ediyor.

53-55. Hayır! Hayır! Gerçek şu, onlar ahiretten korkmuyorlar
Hayır! Şüphesiz o bir öğüttür
Artık kim dilerse öğüt alır

vemâ yezkurûne illâ en yeşâallâh
56. Allah dilemeyince öğüt almazlar
huve ehlut-taqvâ ve ehlul-magfira
Korumaya ehil olan O'dur, bağışlayacak olan da O'dur.

Ey örtüsüne bürünen!

2005-12-04T13:52:00.000+02:00

İlk inen ayetlerden sonra bir rivayete göre altı ay kadar vahiy kesiliyor. Bu dönem uzun ve üzücü geçiyor ama sonrasında ayetler inmeye devam ediyor.

Bugün ilk nâzil olan surelerden Muddessir suresinin ilk bölümüne baktık. Ayetler ekseriyetle kısa kısa ve çok vurucuydu.

Önce Allah Rasûlüne (salât ve selam ona) seslenerek başlanıyordu:
yâ eyyuhel-muddessir
74:1 Ey örtüsüne bürünen!

Müteakip ayetlerle peşpeşe ilk uyarılar geldi. Bunlar onu göreve çağıran ve bir müslümanın şahsiyetini inşâ edecek olan ilk emirlerdendi:

qum feenzir, verabbeke fekebbir, vesiyâbeke fetahhir
2-4. Kalk ve uyar, Rabbini tekbir et ve elbiseni arındır
ver-rucze fehcur, velâ temnun testeksir
5-6. Azaba götürecek şeyleri terk et; iyiliği, daha çoğunu umarak yapma!

Herbiri tek tek üstünde düşünülecek kıymette emirler... Allah'ı büyüklemek, bir yandan elbiseyi ve dış çevreyi pisliklerden arındırırken, aynı zamanda iç dünyayı da azaba götürücü şeylerden temiz kılmak esastı. Ardından yaptığını çok görerek, başkalarına minnet etmeme öğüdü geldi. Velhâsıl insan, kaz gelecek ümidiyle, tavuk veriyorsa birisine durumu hiç de iyi değildi.

Bu emirler asla kolay şeyler değiller. Zaten nice işkenceler o yolda çekildi, nice sıkıntılara göğüs gerildi. Bunların üstesinden gelirken karşılaşılacak zorluk ve meşakkatlere karşı sığınılacak tek mercii ise ancak ve hep O idi:

velirabbike fasbir
7. Rabbin için sabret.

Hemen bunların peşine ahiret vurgusu geliyordu:

feizâ nuqira fînnâqûr
8. O Sûr'a üfürüldüğü zaman,
fezâlike yevmeizin yevmun-'asîr
9. işte o gün zor bir gündür
'alel-kâfirîne gayru yesîr
10. Kafirlere kolay değildir.

Ardından, "o adam"ın tarifi geliyordu. Nüzûl sebepleriyle uğraşan âlimler ismiyle, cismiyle söylüyorlar bize, o adamın kim olduğunu: Halid bin Velid'in de babası olan Velid bin Mugire imiş. Ama Velid ya da başkası, ne farkeder? Bir sürü Velid'ler gelip, geçmiyor mu? Bakalım onların tipik halleri ve akıbetleri nasılmış:

zernî vemen halaktu vehîdâ
11. tek başına (hiçbir şeysiz) yarattığım adamı da bana bırak!
vece'altu lehû mâlen memdûdâ, vebenîne şuhûdâ
12-13. ona hem bolca mal verdim, hem de hazır bulunan oğullar
vemehhedtu lehû temhîdâ
14. kendisine (bu nîmetleri) döşedikçe döşedim.
summe yatme'u en ezîd
15. Sonra daha artırmamı umar.
kellâ, innehu kâne liâyâtinâ 'anîdâ
16. Hayır! O, ayetlerimize karşı inatçıydı
seurhiquhu sa'ûdâ
17. onu sarp bir yola sardıracağım.

Mekkeli müşrikler, Rasûlullah için demediklerini bırakmıyorlar. Şair diyorlar, mecnun diyorlar, kâhin diyorlar. Diyorlar da diyorlar. Ama kendileri bile şunun farkındalar: Bir insan hiç aynı zamanda deli ve şair olabilir mi? Ortak bir kararda durmak istiyorlar ve Velid'in fikri, birden hepsinin hoşuna gidiyor:

18. o düşündü ve ölçtü biçti
19. kahrolası, nasıl ölçtü biçti
20. sonra o kahrolası, nasıl da ölçtü biçti

O inkârcı zâlim öyle ölçüp biçmişti ki, bu yaptıklarından belli oldu:
21-25. sonra baktı, sonra kaşlarını çattı ve suratını astı, sonra arkasını döndü ve kibirlendi ve dedi, "Bu sihirden başka birşey değildir. Bu ancak bir insan sözüdür."

Yine dikkat edeceğimiz tipik inkârcı özelliği: Kibir. Kibir imanın önündeki en büyük engel.

26-30. onu Sakar'a atacağım, sen biliyor musun Sakar nedir? o, ne geri bırakır ne de vazgeçer, o derileri yakıp, kavurandır, üzerinde on dokuz (muhafız melek) vardır.

Öteden beri çeşitli müfessirler bu meleklerin sayısının hikmetini açıklamaya çabalamışlar ancak en güzel cümlenin, elimdeki tefsirde bu hikmetlerin bahsinden sonra söylenen şu cümle olduğunu düşünüyorum: "Hükme tealluk olmadığından adedin hikmetinden bahiste bizim için fayda yoktur".

Çünkü bir bu sayı ne imtihanlara vesile olmuş.

31. Biz o ateşin zebanîlerini, sadece meleklerden kıldık. Onların sayısını da o inkar edenler için ancak bir imtihan yaptık. (Böylece) kendilerine kitap verilenler de iyice inansınlar, inananların da îmanı artsın diye. Artık hem kendilerine kitap verilenler, hem de mü'minler şüpheye düşmesinler.

(Bu), kalplerinde bir hastalık bulunanlarla, kafirler:
"Allah, bu misal ile ne demek istemiş olabilir?" desin(ler diyedir).

İşte böylece Allah dilediğini sapıklıkta bırakır, dilediğini de doğru yola iletir.

Rabbinin ordularını kendisinden başkası bilemez. Bu (ayetler), insanlara bir öğütten başka bir şey değildir.

O gündeki kâfirler, "Bu kadar insanı, bu kadar az sayıdaki melek mi cehennemde tutacak?" diye fitneye düşmüşler. 20. yüzyılda ise kimi insanlar bu sayı üstüne bambaşka fitnelere düştüler.

Sayılar konusunda gerçekten dikkatli olmak lâzım. Amaç nedir, araç nedir, insan iyi ayırdetmeli. Elbette ki, sayılabilir her şeyin bir sayısı var. İnsanların iki eli, iki gözü ve bir burnu olur. Ya da bir gül dalında hep beş yaprak, bir servi kozalağında on iki parça sayılır. Kar tanelerinin geometrisi, görenleri hayran bırakır. Arılar altıgen petek yapar. Böyle düzenlilikler yaratılış mucizesine bakarken, hoş ve lâtif incelikler olarak hep karşımıza çıkar. Bunun gibi Kerîm Kitab'ımızda da matematiksel güzellikler elbette aranırsa bulunabilir. Bunlar, bulan insan için kalbe bir sürûr veya imanı ziyadeleştirici bir süs olabilir. Bir de, belki bir zeka gösterme alanı, bulmaca çözme zevki... O kadar... İlerisine gitmek, bunları mutlak gerçeklikmiş gibi başkalarına vaz'etmek, bu formüllerden olmadık hesaplar yapmaya kalkışmak insanlara ne aklen, ne de mânen fayda verir. Allah fitnelere düşmekten muhafaza etsin.

Şeytanın var olmayan gücü

2005-12-02T12:12:00.000+02:00

Adem'in yaratılışı ve meleklerin ona secde etmeleri yedi
surede söz konusu olmuş. İlgili ayetlerin hepsinde
İblis'in secde emrine karşı gelişi de anlatılmış.

Bunlardan yalnız birine bakalım:

17:65 inne 'ibâdî leyse leke 'aleyhim sultân
Doğrusu Benim kullarım üzerinde senin bir gücün yok
vekefâ birabbike vekîlâ
Rabbin vekil olarak yeter.

İsra suresindeki bu ayette, şeytanın bir gücü olmadığı,
olmayacağı açıkça söylenmiş. Demek ki şeytanî güçler
asla yaptırıcı olamıyor, ancak çekici ve saptırıcı oluyor:

14:22 innallâhe va'adekum va'del-haqqi
Doğrusu Allah size gerçeği söz vermişti
veva'attukum feahleftukum
ben de size söz verdim, sonra caydım
vemâ kâne liye 'aleykum min sultân
sizi zorlayacak bir gücüm yoktu
illâ en da'avtukum festecebtum lî
sadece çağırdım, siz de cevapladınız
felâ telûmûnî velûmû enfusekum
o halde beni kınamayın, kendinizi kınayın

Bu ayet ise henüz söylenmemiş bir sözün haberi.
Söyleyecek olan şeytan, ve doğru konuşuyor.
Bu da diğerinden farksız, dün olmuş gibi anlatılıyor.

"İki Doğu Kadar Uzak Olsaydı!"

2005-11-25T08:56:00.000+02:00

vemen ya'şu 'an zikrir-rahmâni
43:36 kim Rahman'ın zikrine körlük ederse
nuqayyid lehû şeytânen fehuve lehû qarîn
ona bir şeytan bağlarız, artık ona yakın olur
veinnehum leyesuddûnehum 'anis-sebîli
37. şüphesiz onlar bunları yoldan çıkarırlar
veyahsebûne ennehum muhtedûn
bunlar da doğru yolda olduklarını sanırlar
hattâ izâ câenâ qâle yâ leyte
38. sonunda Bize gelince "yazık!" der
beynî vebeyneke bu'del-meşriqayni
"keşke aramızda iki doğu arasındaki kadar uzaklık olsaydı"
febi-sel-qarîn
ne kötü bir arkadaş

Önce kul, Rahman'ın zikrine körlük ediyor.
Ayetleri, emirleri, yasakları görmezlikten geliyor.
Ona bir şeytan veriliyor, iyice yakın bir arkadaş oluyor.
Yavaş yavaş yoldan çıkartıyor, hiç farkettirmeden.
Kul hâlâ körlük ediyor, doğru yoldayım sanıyor.
Aslında şeytanın yaptırım gücü yok ki.
Sadece çağırıyor, ayartıyor, unutturuyor.

Hesap günü,
herkesin O'nun önüne çıktığı gün,
amellerin tartıldığı, sırların kalktığı gün,
şeytanlarla rehberler ayrılıyor,
iyi ve kötü arkadaş anlaşılıyor.

Ayette geçen "meşriqayn" iki doğu anlamında.
Güneşin yazın ve kışın doğduğu iki yer.
Rahman suresinde geçer:
rabbul-meşriqayni verabbul-magribeyn
17. O, iki doğunun Rabbidir, iki batının Rabbidir.

"bu'del-meşriqayn" çok çok uzağı anlatan veciz bir ifade.

"Bir beyaz lerze, bir dumanlı uçuş"

2005-11-22T09:42:00.000+02:00

Kar erken geldi. Kimi zaman lapa lapa, kimi zaman usul ve sakin ama hep çok etkileyici bir akış, bir incelik, bir beyazlık gördük dün... İnsanın bakmaya doyamadığı manzaralardan. Denize bakmak gibi. Halbuki daha ne olmuştu, "eyyam-ı bâhûr", o en sıcak günler geçeli beri?

Kar varsa akla illâ ki Cenap Şehabettin'in Kış Ezgileri gelir:

Elhân-ı Şitâ
Bir beyaz lerze, bir dumanlı uçuş,
Eşini gayb eyleyen bir kuş
Gibi kar
Geçen eyyâm-ı nevbaharı arar.
Ey kulûbün sürûd-i şeydâsı,
Ey kebûterlerin neşideleri,
O baharın bu işte ferdâsı
Kapladı bir derin sükûta yeri
Karlar
Ki hamûşâne dem-be-dem ağlar.

diye devam eden...

Peki, düşünsek acaba Kerim Kitab'ımızda "yaz" ve "kış" kelimelerinin birlikte geçtiği ayet hangisi?

106:2 îlâfihim rihleteş-şitâi ves-sayf
Kış ve yaz seferlerinde faydalandıkları anlaşmaların kadrini bilmiş olmak için

Bu ayetle Mekke'nin hakimleri olan Kureyş kabilesine, elde ettikleri ilginç ticari üstünlük hatırlatılıyor. Hiçbir ziraate uygun olmayan o bölgeye insanlar öyle alıştırılıyor ve öyle anlaşmalar yapılıyor ki, yaz ve kış kervanlarının bereketi ile, Kureyş oturduğu yerde her türlü zenginliğin sahibi oluveriyor.

Ne ilginç.

îlâf: alışma, anlaşma, uzlaşma (bk. 8:63)
rihle: yolculuk, sefer
şitâ: kış
sayf: yaz
sayfiye: yazlık

Şiirin sonu da ilginç:

Karlar, bütün elhânı mezâmîr-i sükûtun,
Karlar, bütün ezhârı riyâz-ı melekûtun.
Dök hâk-i siyâh üstüne, ey dest-i semâ dök.
Ey dest-i semâ, dest-i kerem, dest-i şitâ dök:
Ezhâr-ı bahârın yerine berf-i sefîdi;
Elhân-ı tuyûrun yerine samt-ı ümîdi.

Türkçesine bakalım, kelimeleri biraz değiştirerek:

Karlar, sessizlik türkülerinin ezgileri
Karlar, melekût bahçelerinin çizgileri
Dök kara toprak üstüne, ey Mennân Eli dök
Ey Rahmet Eli, İkrâm Eli, İhsân Eli dök:
Bahar çiçekleri yerine kar renksizliğini
Kuş cıvıltıları yerine umut sessizliğini

Yaratan Rabbinin adıyla oku

2005-11-19T14:18:00.000+02:00

Hepimiz biliriz, ilk inen ayetler 'Alâk suresinin ilk beş ayeti, ve ilk emir de "iqra!", yani "oku!".

Ama ondan önce ilk vahyin indirilişinin bir adım evveline gözümüzü çevirsek... Allah Rasulu'nün hayatında belli dönemler gündelik telâşelerden, hayat gailesinden, başka insanlardan sıyrılıp, dik ve sarp bir dağda küçücük bir mağarada tefekküre dalmakla geçiyor. Daha sonraki dönemlerde "itikâf" olarak da bir pratiğe dönüştüğünü düşündüğümüz böyle yoğun tefekkür günleri, insanın yeniden kendine gelmesi, yaşam amacını yeniden bulması açısından hiç de boşuna olmasa gerek...

Ve ilk ayetler başlıyor:
iqra bismi rabbikellezî halaq

Önce "oku..." "Okumak"tan Allah'ın rahmetinin eserlerine bakarak yapılan bir kainat okuması da anlaşılabilir, Kur'an'ı okumak da...

Sonra "Rabbinin adıyla oku..." Rab, mürebbiye, terbiye hep aynı kökten türetilmiş kelimeler. Rububiyet kavramında bir tedrîcen kemâle ulaştırma var. Allah Teâlâ'nın bu yaratılış alemindeki herşeyi muhafaza edip, onları sahip oldukları duruma getirmesi var.

Ve sonra "Yaratan Rabbinin adıyla oku."
Burada hilkate atıf çok mânidar.

Çünkü müşrik zihniyetin -rububiyeti ve vahdaniyeti inkâr etse de- yaratılış karşısında gidebileceği en son sınır bilinemezci olmak olsa gerek... Çünkü yaratılış insanda inkâra mecal bırakmayacak kadar açık bir mucize. Ancak geriye dönük teoriler var bu konuda.

halaqal-insâne min 'alaq
O insanı bir alaq'tan yarattı

Kâinat kitabını okuyacak, Yaratıcısına muhatap olacak derecede mühim olan o insan, aslında ilkin sadece bir tek hücrecikti. Evveli sadece bu idi. Allah insanı hemen aslını bilmeye çağırıyor. Tevazuyu hatırlatıyor. Tevazu sahibi olan kurtuluyor çünkü. Kibir ise insanı mahvediyor.

iqra verabbukel-ekrem
Oku, Rabbin ekremdir

Ekrem, yani en büyük kerem sahibi. Verdiğinde karşılıksız veren. Karşılıksız ihsan edicilerin en yücesi.

Okumaya tergibden sonra Allah Teâlâ'nın ekrem olduğuna beyan buyurulması dikkatlerimizi daha çok açıyor.

Sure devam ediyor:
ellezî 'alleme bil-qalem
O ki, kalemle öğretti

İslam'daki ilim vurgusu bile başlıbaşına Kur'an'ın Allah sözü olduğuna delil. Çünkü o döneme kadar Arap toplumu içinde böyle bir anlayış hiç olmamış. Bütün ilimlerin zabtı, muhafazası ve aktarımı ise ancak yazıyla mümkün: "O ki, kalemle öğretti."

Rabbimizin en büyük ikram sahibi oluşunu öğrendikten hemen sonra insana kalemle öğretmesini okuyup da, ilim talibi olmamak ne mümkün...

Buradan farklı bir bakışla insan için en büyük ikramın hakikat bilgisi olduğunu da hissediyoruz. Yani itminane kavuşmuş bir kalp... Yaratılış amacına ulaşıp, O'nun cennetine, belki de Cemâline varan bir dizi manevî ikramlar silsilesine muhatap bir ruh...

Kalemle talimin nübüvvete işaret ettiğini de muhtelif müfessirler zikretmişler.

'allemel-insâne mâ lem ya'lem
İnsana bilmediği şeyleri öğretmiştir

Hayatta kimi sorularımızın cevabını akıl ve beş duyu ile çözebiliyoruz. "Nasıl?" sorusu mesela... Ya da "Ne?". Ancak "Niçin?" sualinin cevabını bize ancak vahiy öğretiyor.

İlk beş ayet burada nihayet buluyor. Ve çok azametli iki ayet çıkıyor karşımıza:
kellâ innel-insâne leyatgâ
Hayır! Muhakkak insan azar
en raâhustagnâ
kendini müstağni gördükçe

Ve insan... Neye sahipse, ona onu Allah verdiği halde, kendinin aslını unutur ve Allah'ın nimetlerine ihtiyaçtan kendini beri görür. İsyan eder. Kibreder. Azar.

Halbuki:
inne ilâ rabbiker-ruc'â
Şüphesiz dönüş Rabbinedir.

Ayetler devam eder:
eraeytellezî yenhâ
'abden izâ sallâ
eraeyte in kâne 'alel-hudâ
ev emera bit-taqvâ
"Gördün mü, namaz kılarken bir kulu men edeni?
Söyle bana! Ya o (namaz kılan kul) doğru yol üzerinde ise!
Yahut takvayı emrediyorsa!"

Ve karşımıza çıkan yeni bir kavram: Takva. Takvayı kısaca Allah'ın emirlerine uygun yaşamak diye özetlesek, çok kısa mı olur?

Devam edelim:
"Söyle bana! Ya o (diğeri de) hakkı yalan sayıyor ve (îmandan) yüz çeviriyorsa?
Allah'ın gördüğünü bilmiyor mu? Sakınsın o. Yok eğer vazgeçmezse, andolsun ki, onu perçem(in)den, o yalancı, günahkar perçemden yakalayıp (cehenneme) sürükleriz."

Kim ki kendi kavm-u kabilesine, ahbabına güvenirse boşunadır:
"Artık o (kendisine yardım edecek) grubunu çağırsın.
Biz de zebanîleri çağıracağız."

Kur'an'daki muhteşem secde ayetlerinden biriyle sure son bulur:
"Sakın, (seni ibadet ve taattan men edene korkup) boyun eğme; (Allah'a) secde et ve (böylece O'na) yaklaş."

İnsana iki emir: Secde et ve yaklaş!
İnsana iki lütuf: Secde et ve yaklaş!

İnsanın kavuşabileceği en büyük iki pâye...

Ne güzel...

"Haydi, bir benzerini yapın"

2005-11-18T09:28:00.000+02:00

Kuran'ın i'câzı (mucizeli olması, acze düşürmesi) tarihsel bir gerçektir. "Bu Allah kelâmı değil" diyenlere Konuşan bizzat meydan okumuş, "Haydi, bir benzerini yapın" demiştir.

em yaqûlûnefterâh
11:13 "Onu uydurdu" mu diyorlar?
qul fe-tû bi'aşri suverin mislihî muftereyâtin
De ki: "onun surelerine benzer uydurma on sure getirin"
ved'û menistata'tum min dûnillahi in kuntum sâdiqîn
"Allah'tan başka çağırabileceklerinizi de çağırın, doğru sözlü iseniz"

Mantık çok açık ve çok güçlü:
Ya bunun Allah kelâmı olduğunu kabullenip gereğini yapacaksınız, ya da bu sözü taşıyan nebiyi yalancılıkla itham edeceksiniz.
İkisinin ortasında başka bir yol yok.

Hud suresindeki bu ayet, işi üç yönden kolaylaştırıyor:
* Bütün bir kitap olmasın da on sure olsun
* Hakikat olmasın da uydurma şeyler anlatılsın
* Ümmi bir kişi değil de âlimler komisyonu yazsın

Sonuç: Kuran'ın karşıtları âciz kalmış, bu işi kimse başaramamış. "Bu Allah kelâmı değil" diyenler yalancı duruma düşmüş.

vein kuntum fî raybin mimmâ nezzelnâ 'alâ 'abdinâ
2:23 Kulumuza indirdiğimizden (Kuran'dan) şüphe ediyorsanız
fe-tû bisûretin min mislihî
siz de onun benzeri bir sure getirin
ved'û şuhedâekum min dûnillahi in kuntum sâdiqîn
Allah'tan başka güvendiklerinizi de çağırın, doğru sözlü iseniz

Mekke'de başlamış olan i'câz cevapsız kalınca, Medine'de şartlar bir daha hafifletiliyor, benzeri bir tek sure yeterli artık. Ama sonuç aynı. 1400 senedir Kuran'a benzer bir söz söylenemediğine göre, mantık o nebinin (salât ve selâm ona) doğru haber verdiğini kabul etmek zorunda kalıyor.

On Dokuzuncu Mektupta bu i'câz çok güzel ifade edilmiş:
"Şu Kur'ân'ın, Muhammedü'l-Emin gibi
bir ümmîden nazîrini yapınız ve gösteriniz.
Haydi, bunu yapamıyorsunuz;
o zat ümmî olmasın, gayet âlim ve kâtip olsun.
Haydi, bunu da getiremiyorsunuz;
birtek zât olmasın. Bütün âlimleriniz, beliğleriniz
toplansın, birbirine yardım etsin. Hattâ güvendiğiniz
âliheleriniz size yardım etsin.
Haydi, bunu da yapamayacaksınız; eskiden yazılmış beliğ
eserlerden de istifade edip, hattâ gelecekleri de yardıma
çağırıp Kur'ân'ın nazîrini gösteriniz, yapınız.
Haydi, Kur'ân'ın mecmuuna olmasın da,
yalnız on sûresinin nazîrini getiriniz.
Haydi, on sûresine mukabil, hakikî, doğru olarak
bir nazîre getiremiyorsunuz. Haydi, hikâyelerden,
asılsız kıssalardan terkip ediniz, yalnız nazmına
ve belâgatine nazîre olsun getiriniz.
Haydi, bunu da yapamıyorsunuz;
birtek sûresinin nazîrini getiriniz.
Haydi, sûre uzun olmasın;
kısa bir sûre olsun, nazîrini getiriniz.
Yoksa din, can, mal, iyalleriniz, dünyada da,
âhirette de tehlikeye düşecektir."
...
"Muâraza-i bil-hurûf mümkün olmadı,
muhârebe-i bis-suyûfa mecbur oldular."

Yani, sözle karşı koyamayınca, kılıçla savaşmak zorunda kaldılar. Benzerini yapmak mümkün olsa, mallarını canlarını yok yere tehlikeye atabilirler miydi?

Müjdeler Olsun Müminlere

2005-11-04T11:44:00.000+02:00

Süleymaniye'nin yan duvarlarında çok hoş bir ayet işlenmiş,
dört parça halinde 450 senedir orada öylece duruyor.
Gören gözlere, düşünen akıllara ebedî bir hitâb.

Tevbe suresinin 112. ayeti:
et-tâibûnel-'âbidûnel-hâmidûn
tevbe eden, kulluk eden, hamd eden,
es-sâihûner-râk'iûnes-sâcidûn
seyahat eden, rükû eden, secde eden,
el-âmirûne bil-ma'rûfi ven-nâhûne 'anil-munkeri
doğruyu emreden ve eğriden alıkoyan,
vel-hâfizûne lihudûdillâhi vebeşşiril-mu°minîn
ve Allah'ın sınırlarını koruyan müminlere müjdele

Bu ayet, bütün kelimeleri bağlanarak bir nefeste okunuyor.
Tertil ile okursanız, ne kadar tesirli olduğunu göreceksiniz.

Tevbe, ibâdet, hamd, rükû ve secde etmek.
Bunları anlamak kolay da, seyahat ne acaba?
Belki enfusî bir yolculuk, belki âfâkî, muhtelif rivayetler var:

"Ümmetimin seyahati oruçtur." (Hadis)
"Allah yolunda cihad etmektir."
"Mekke'den Medine'ye hicret edenlerdir."
"İlim tahsili için yolculuk yapanlardır"
"Allah'ın âyetlerine ibretle bakmak için seyahat edenlerdir."

"tvb" kökünden türetilmiş kelimeler Kitab'ımızda 87 kere kullanılmış, bunların önemli bir kısmı Tevbe suresinde bulunuyor.

Özellikle surenin adını belirleyen şu ayet:
9:118 Bütün genişliğine rağmen yer onlara dar
gelerek nefisleri kendilerini sıkıştırıp,
Allah'tan başka sığınacak kimse olmadığını
anlayan, savaştan geri kalmış üç kişinin
tevbesini de kabul etti. Allah, tevbe
ettikleri için onların tevbesini kabul etmiştir.
Çünkü O tevbeleri kabul eden, merhametli olandır.

Önce kul tâib ve nâdim olup tevbe edecek,
sonra Rab tevvâb olduğunu gösterip kabul edecek.

O üç kişinin tevbesi ile bunun kabulü arasında kaç gün
olduğunu, o günlerde ne yaptıklarını biliyor musunuz?

Süleymaniye'de Bayram Sabahı

2005-11-03T14:14:00.000+02:00

Bayram sabahı Süleymaniye'deydim.
Yahya Kemal'in unutulmaz mısralarından mı bilmem,
bayramlarda otomatik olarak oraya çekiliyorum.

Camiye girerken TRT arabalarını gördük, meğer
naklen yayın varmış. Kürsüde vaaz veriliyordu:
qad eflaha men tezekkâ
87:14 Felâha erdi arınmış olan
vezekeresme rabbihi fesallâ
87:15 Rabbinin adını anıp namaz kılan

Bunlar "bayram ayetleri" olarak tefsir edilir.
Ramazan'da oruçla, zekatla, Kuran'la arındık,
ve bu sabah tekbirlerle namaza koştuk.
Felâha erdik mi acaba?

Vâiz sözlerini bitirip kürsüden indi.
TV yayını meşhur bir şiirle başladı:

Artarak gönlümün aydınlığı her saniyede
Bir mehâbetli sabah oldu Süleymaniye'de

Etkili bir ses şiirin tamamını okudu, son mısraya kadar:
Doludur gönlüm ışıklarla bu bayram sabahı.

Şimdi de Diyanet İşleri Başkanı kürsüde.
"Dengeli bir dindarlık" diyordu:
Sadece dünya için koşuşturmak yetmez,
ibadet de yalnız namaz ve oruçla bitmez.

Sözlerini bir dua ile bitirdi:
59:10 ... "Rabbimiz, bizi ve bizden önce inanmış olan kardeşlerimizi bağışla; kalbimizde müminlere karşı kin bırakma;
Rabbimiz, şüphesiz Sen şefkatlisin, merhametlisin"

Bayram namazında imam Istanbul müftüsü.
Şûrâ suresinden okuyor:
42:20 Ahiret kazancını isteyenin kazancını artırırız;
dünya kazancını isteyene de ondan veririz;
ama ahirette bir payı bulunmaz ...
De ki: "Ben sizden buna karşı yakınlara sevgiden başka bir ücret istemem." Kim güzel bir iş işlerse onun güzelliğini arttırırız.
Doğrusu Allah bağışlayandır, şükrün karşılığını verendir.

Namaz bitti, tekbir zamanı, cami inliyor.
Müftü minbere çıkaren üç tekbir, hutbe içinde üç kere daha.
Hutbenin konusu barış ve kardeşlik:
49:10 Şüphesiz müminler birbiri ile kardeştir;
öyle ise dargın olan kardeşlerinizin arasını düzeltin;
Allah'tan sakının ki size acısın.

Hutbe biterken, üç tekbir daha, hepsi dokuz etti.
En sonunda Ayetul-kursî ve kısa bir dua.
Duada caminin bânisi ve mimarı da unutulmadı.

Söz Süleymaniye olunca, son söz Akif'e bırakılır:

Vecde gel, vahdete dal, âlem-i kesretten uzak.
Yalınız Sâni'i gör, san'atı, masnûu bırak.
Ben de bir yer bularak böylece tenhâ dalayım,
Varlığımdan geçeyim, mahv-ı temâşâ kalayım.

Safahât, Süleymaniye Kürsüsünde (s. 214)

Fırsatı Kaçırmayalım

2005-10-28T23:51:00.000+03:00

Bugün Ramazan'ın son Cuma'sı. Fırsatı kaçırmayalım.
Bugün vermek çok kârlı. Hem Ramazan, hem de Cuma.
İhtiyaç sahipleri cami kapısında olacaklar. Elleri boş kalmasın.

2:271 Sadakaları açıkça verirseniz o ne güzel!
Eğer onları yoksullara gizlice verirseniz sizin için daha iyi.

innellezîne yetlûne kitâballahi veaqâmus-salâte
35:29 Allah'ın Kitabını okuyup (uyanlar), namazı kılanlar,
veenfaqû mimmâ razaqnâhum sirren ve'alâniyeten
kendilerine verdiğimiz rızıktan gizli ve açık sarf edenler,
yercûne ticâreten len tebûr
tükenmeyecek bir kazanç umarlar.

İstemeye utanan, görünmeyen ihtiyaç sahiplerini de arayalım.
2:273 Sen onları simalarından tanırsın; onlar, yüzsüzlük
ederek insanlardan (bir şey) istemezler.

ellezîne yunfiqûne emvâlehum
2:274 Mallarını (başkaları için) sarf edenler
bil-leyli ven-nehâri sirren ve'alâniyeten
gece ve gündüz, gizli ve açık
felehum ecruhum 'inde rabbihim
onların mükafatları Rablerinin yanında
velâ havfun 'aleyhim velâ hum yahzenûn
onlara korku yoktur ve onlar üzülmeyeceklerdir

Bugün Ramazan'ın son Cuma'sı.
Mubârek olsun. Bereketli olsun.